Ga naar inhoud

Over hem

De Roemeens-Hongaarse onderhandelingen in Arad

De gesprekken tussen de Centrale Roemeense Nationale Raad en de delegatie van Oszkár Jászi in november 1918.

Op 13-14 november 1918 vonden in Arad onderhandelingen plaats tussen de vertegenwoordigers van de Centrale Roemeense Nationale Raad en een delegatie gestuurd door de Hongaarse regering, geleid door Oszkár Jászi. Vasile Goldiș nam deel als lid van de Raad. De discussies zijn belangrijk omdat ze laten zien welke oplossingen op tafel lagen vóór de Vergadering van Alba Iulia en waarom de leiders van de Roemenen kozen om een openbare beslissing van hun vertegenwoordigers te vragen.

Wat de Raad had gevraagd voor de vergadering

Begin november werkte de Raad in Arad in een situatie waarin de oude keizerlijke en Hongaarse autoriteit snel verzwakte. De verklaring van Oradea had het recht van de Roemenen op zelfbeschikking bevestigd. De volgende stap was de vraag wie de macht uitoefent in de door Roemenen bewoonde gebieden.

De nota die op 9 november aan de regering van Boedapest werd gestuurd, opgesteld door Goldiș namens de Raad, vroeg om de overdracht van politieke, administratieve en militaire autoriteit. De regering accepteerde dit verzoek niet. Ze koos de weg van onderhandelingen en stuurde een delegatie naar Arad onder leiding van Jászi, minister belast met de kwestie van de nationaliteiten.

De bijeenkomst was geen eenvoudige discussie over formuleringen. De twee partijen spraken over wie het recht had om de toekomst van een gebied en zijn bevolking te bepalen. In een moment aan het einde van een oorlog waren het handhaven van orde en het vermijden van geweld ook concrete zorgen. Juist daarom werden de gesprekken gevoerd, ook al lagen de beginselen ver uit elkaar.

Autonomie of zelfbeschikking

De Hongaarse delegatie zocht een oplossing die de band van de gebieden met Hongarije zou behouden, door formules van autonomie of administratieve concessies aan te bieden. De leiders van de Raad stelden dat de Roemeense natie zelfstandig over haar toekomst moest kunnen beslissen. Het verschil was er niet een van graad, maar van politieke autoriteit.

Goldiș en de andere deelnemers onderhandelden niet namens zichzelf. Zij vertegenwoordigden een orgaan bestaande uit Roemeense nationalisten en Roemeense sociaaldemocraten. Elke overeenkomst moest verdedigbaar zijn tegenover de gemeenschappen en de afgevaardigden. Het feit dat de besprekingen niet tot een akkoord hebben geleid, betekent niet dat ze zinloos waren. Ze hebben de grenzen van de door Boedapest voorgestelde oplossing verduidelijkt.

Historici hebben ook de rol van deze gesprekken besproken bij het formuleren van principes over samenwonende volkeren. Een studie over de Alba Iulia-resolutie laat zien dat Roemeense leiders in hun reacties aan de Hongaarse delegatie hun inzet bevestigden om de rechten van andere gemeenschappen te respecteren. Dit is een rode draad die leidt tot het punt van de resolutie over nationale en godsdienstvrijheid. Er mag echter niet worden aangenomen dat de gehele tekst van de resolutie werd gedicteerd door de discussies in Arad.

Wat volgde op het mislukken van de onderhandelingen

Na de bijeenkomst moest de Roemeense leiding de vorm van het besluit kiezen. Sommige stemmen stelden voor om de eenwording onmiddellijk uit te roepen. Goldiș steunde de bijeenroeping van een representatieve vergadering. Het argument, aanwezig in historische verslagen, was dat een daad besloten door een kleine groep gemakkelijker zou kunnen worden betwist dan een besluit genomen door afgevaardigden uit de betrokken gebieden.

Deze optie was geen zinloze uitstel. Het organiseren van een vergadering vereiste oproepen, het vaststellen van de vertegenwoordiging, het verplaatsen van de afgevaardigden en het voorbereiden van een politiek document. In de dagen tot 1 december werkte Goldiș aan het manifest „Aan de volkeren van de wereld” en aan het ontwerp van de Resolutie. De pers in Arad hielp bij het communiceren van de oproep.

De onderhandelingen hadden daardoor een indirect politiek gevolg. Ze maakten de onmogelijkheid van een overeenkomst met de regering in Boedapest zichtbaar in de termen van zelfbeschikking die door de Raad werd geëist. De beslissing zou in een ander kader worden gezocht: de Nationale Vergadering van Alba Iulia.

Hoe de verslagen over Arad worden gelezen

De bronnen over deze dagen gebruiken soms data in de oude en nieuwe stijl, en de naam van Jászi kan met verschillende schrijfwijzen voorkomen. Daarom is het nuttig om de kalender en de personen te controleren voordat documenten worden vergeleken. Belangrijker nog, een verslag dat na de Unie is geschreven kan het resultaat als onvermijdelijk presenteren. In de dagen van de onderhandelingen wisten de deelnemers nog niet precies hoe de vergadering zou worden georganiseerd en welke reacties zouden volgen.

Arad was de plaats waar een onderhandelde uitweg uit de crisis werd getest. Het mislukken van de besprekingen versnelde de voorbereiding van een collectief besluit. De rol van Goldiș is zichtbaar in deze verbinding tussen de tekst van de nota, de deelname aan de onderhandeling en de aandrang dat de toekomst door openbare vertegenwoordigers moet worden bepaald.

Lees ook

Bronnen

  • historia.ro
  • historia.ro
  • historia.ro
  • agerpres.ro